Choć nie jesteśmy krajem pustynnym, nasze zasoby wody wcale nie są zbyt duże. Na jednego mieszkańca naszego kraju przypada 3 razy mniej wody niż wynosi średnia europejska. W październiku 2022 r. w aż dziewięciu województwach poziom zwierciadła wód podziemnych znalazł się poniżej stanu ostrzegawczego.
W takiej sytuacji coraz większego znaczenia nabiera retencja wody deszczowej, czyli jej zbieranie. To nie tylko ekologiczny trend, ale także sposób na realne oszczędności. Jak jednak legalnie i efektywnie zbierać wodę opadową? Sprawdźmy, co mówią przepisy i jakie rozwiązania warto wdrożyć.
Dlaczego warto zbierać wodę deszczową?
Zanim przejdziemy do kwestii prawnych i technicznych, warto odpowiedzieć na pytanie, dlaczego retencja deszczówki jest tak ważna:
- Oszczędność wody pitnej – woda deszczowa może zastąpić wodę z wodociągów np. do podlewania ogrodu, mycia samochodu czy nawet spłukiwania toalety.
- Ochrona przed podtopieniami – zatrzymując deszczówkę, odciążamy kanalizację burzową, zmniejszając ryzyko lokalnych podtopień.
- Korzyści dla roślin – woda deszczowa jest miękka i pozbawiona chloru, co korzystnie wpływa na rośliny.
- Ekonomia – mniejsze rachunki za wodę i możliwość uniknięcia opłat za odprowadzanie deszczówki (tzw. podatek od deszczu).
Przepisy dotyczące zbierania wody deszczowej w Polsce
W Polsce wykorzystanie wody deszczowej regulują głównie Prawo wodne oraz lokalne uchwały.
Oto najważniejsze zasady:
a) Zbieranie deszczówki na własne potrzeby – bez zezwoleń
- Jeśli gromadzisz wodę opadową z dachu lub innych powierzchni nieprzepuszczalnych (np. tarasu) na własny użytek (np. do podlewania roślin), nie potrzebujesz pozwolenia wodnoprawnego.
- Woda nie może trafiać do kanalizacji ani zbiorników wodnych (rzek, jezior) bez odpowiedniego zezwolenia. W przypadku odprowadzenia wody do kanalizacji sanitarnej grozi nam kara grzywny do 10 tys. zł lub nawet ograniczenie wolności.
b) Podatek od deszczu – kiedy obowiązuje?
Od 2022 roku w Polsce obowiązuje tzw. opłata za zmniejszenie naturalnej retencji (potocznie nazywany”podatkiem od deszczu”). Dotyczy ona:
- Działek powyżej 600 m² z zabudową powyżej 35% powierzchni.
- Właścicieli nieruchomości, którzy nie zagospodarowują wody opadowej (np. nie mają systemu retencyjnego).
- Opłata wynosi od 0,50 zł do 1 zł za m² powierzchni uszczelnionej (np. dach, betonowy podjazd).
Jak możesz uniknąć opłaty?
- Zainstaluj zbiornik na deszczówkę lub system retencyjny (np. ogród deszczowy, nawierzchnie przepuszczalne).
- Wykorzystuj wodę deszczową na miejscu (np. do podlewania).
c) Wymagania techniczne dla instalacji
- Zbiorniki naziemne i podziemne powinny być szczelne i zabezpieczone przed zanieczyszczeniami (np. siatkami na liście).
- W przypadku dużych instalacji (np. retencja w przedsiębiorstwach) konieczne może być zgłoszenie do Wód Polskich.
Praktyczne sposoby na zbieranie wody deszczowej
a) Domy jednorodzinne – nie zawsze potrzebujesz skomplikowanych rozwiązań:
- Doniczki i beczki pod rynnami – najtańsza metoda, ale o ograniczonej pojemności. Pozwoli Ci na bieżąco uzyskiwać wodę do podlewania roślin.
- Podziemne zbiorniki retencyjne – magazynują wodę przez cały rok, nie zajmują miejsca w ogrodzie.
- Systemy rozsączające – np. skrzynki lub studnie chłonne, które pozwalają wodzie wsiąkać w grunt.
b) Nowoczesne technologie
- Inteligentne systemy zarządzania wodą – pompy i filtry, które automatycznie rozprowadzają deszczówkę np. do toalet lub nawadniania.
- Zielone dachy – roślinność na dachu zatrzymuje wodę i opóźnia jej spływ.
- Nawierzchnie przepuszczalne – np. ażurowa kostka brukowa z trawą, która wchłania deszczówkę.
– Nie każdy ma świadomość, że może otrzymać wsparcie finansowe na instalację rozwiązań, które pomogą mu zbierać deszczówkę i ją potem zagospodarować – podpowiada Mirosław Wojtas, wspólnik firmy NOTICA. WOJTAS DEVELOPMENT, która realizuje m.in. Piękną Warkę czy Perłę Powsina. W wielu gminach dostępne są programy dofinansowania:
- „Moja Woda” – do 5000 zł na przydomowe instalacje retencyjne.
- Ulga termomodernizacyjna – ogólnopolska możliwość odliczenia kosztów zbiornika od podatku.
Podsumowanie – jak zacząć zbierać deszczówkę?
Retencja wody deszczowej to inwestycja w przyszłość – zarówno dla Twojego portfela, jak i środowiska. Warto zacząć już dziś. W jaki sposób?
- Oceń swoje potrzeby – ile wody możesz wykorzystać?
- Wybierz odpowiedni zbiornik – od beczki po podziemny magazyn.
- Sprawdź lokalne przepisy – czy musisz zgłosić instalację?
- Skorzystaj z dotacji – obniż koszty inwestycji.
To jedna z tych rzeczy, które nie wymagają dużych nakładów finansowych, a mogą przynieść realne skutki – zarówno dla środowiska, jak i Twojego portfela!